AB 2020 Yeşil Taksonomi hedefleriyle uyumlu LCA dosyasını kurar: iklim değişikliğini azaltma, iklim uyumu, su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı, döngüsel ekonomi, kirlilik önleme ve ekosistem koruma katkılarını kanıtlar.
A09, AquaMOF pilotunu sadece “karbon tasarrufu” iddiasıyla değil, doğrulanabilir yaşam döngüsü sınırıyla açıklar. Fonksiyonel birim 1 L su, pilot üretim 60 m3/yıl, 10 yıllık yaşam döngüsü üretimi 600.000 L olarak alınır. Ana KPI: üretilen su başına ≤ 0,15 kg CO2eq/L. SoGreen önceliği gereği proje, AB 2020 Yeşil Taksonomi çevresel hedeflerinden birden fazlasına katkı verecek şekilde konumlandırılır.
Ana eksen su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve iklim uyumudur; diğer hedefler LCA, bakım ve döngüsel tasarım kanıtlarıyla desteklenir.
| Çevresel Hedef | AquaMOF Katkısı | Kanıt Sahibi |
|---|---|---|
| İklim değişikliğini azaltma | PV destekli düşük güç mimari, PET şişe ikamesi ve ≤0,15 kg CO2eq/L hedefi. | A05 + A09 |
| İklim değişikliğine uyum | Kuraklık ve su stresi yaşayan TR33 kırsalında alternatif yerinde su kaynağı. | A01 + A12 |
| Su kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı | Yeraltı/şebeke çekişine ek yük getirmeden atmosferik nemden su üretimi. | A03 + A13 |
| Döngüsel ekonomiye geçiş | Servis edilebilir gövde, değişebilir MOF kartuşu, bakım ve geri kazanım protokolü. | A03 + A11 |
| Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü | Filtre/UV-C zinciri, su kalite analizi, PET atık ve taşıma kaynaklı kirliliğin azaltılması. | A13 + A09 |
| Biyoçeşitlilik ve ekosistem koruma | Su stresi baskısını azaltan, yerel su kaynaklarına ek çekiş yaratmayan pilot işletim modeli. | A09 + A12 |
| Başlık | AquaMOF Kararı | Dosyadaki Yeri |
|---|---|---|
| Fonksiyonel birim | 1 L güvenli kullanıma uygun su, TR33 pilot sahasında üretilip haneye sunulur. | Tüm sonuçlar kg CO2eq/L ve m3/yıl olarak normalize edilir. |
| Sistem sınırı | Cradle-to-grave: hammadde, üretim, nakliye, montaj, kullanım, bakım, sarf malzeme, söküm ve geri kazanım. | ISO 14040 hedef/kapsam adımı. |
| Referans senaryo | PET şişeli su ikamesi + şebeke/kompresörlü AWG karşılaştırması. | Plastik, nakliye ve elektrik kaynaklı etkiler ayrıştırılır. |
| Kullanım ömrü | 10 yıl cihaz ömrü, yılda 300 üretim günü, 4 pilot saha. | Toplam 600.000 L yaşam döngüsü üretimi. |
| Veri tabanı | OpenLCA/SimaPro + ecoinvent v3.10; Türkiye elektrik faktörü için ETKB EVÇED. | Veri kalitesi A/B/C olarak işaretlenir. |
| Kritik inceleme | KAYS eki için iç doğrulama; karbon sertifikası aşamasında üçüncü taraf doğrulama. | ISO 14040 raporlama ve yorumlama gereği. |
| Ay | Aşama | Ne Yapılacak? | Sahip |
|---|---|---|---|
| M0 | LCA hedef/kapsam | Fonksiyonel birim, sistem sınırı, karşılaştırma senaryosu ve veri kalite matrisi kilitlenir. | A09, A00 |
| M1 | BoM kütle bilançosu | Alüminyum, elektronik, MOF kimyasalı, PV/batarya, filtre ve ambalaj kütleleri kg bazında toplanır. | A03, A05, A11 |
| M2 | LCI envanteri | SimaPro/OpenLCA süreçleri; ecoinvent v3.10 eşleşmeleri ve Türkiye elektrik faktörü seçilir. | A09 |
| M3 | Prototip üretim verisi | Hurda oranı, nakliye mesafesi, montaj enerjisi ve servis edilebilirlik notları eklenir. | A03, A11 |
| M4 | Kapalı çevrim ölçüm | Üretim L/gün, enerji Wh/L, filtre/UV-C sarf tüketimi ve su kalite zinciri ölçülür. | A04, A13 |
| M5-M6 | Saha LCA ölçümü | Pilot sahada gerçek üretim, bakım, batarya çevrimleri ve iklim verisi günlük loglanır. | A12, A09 |
| M7 | Ara LCIA | kg CO2eq/L, su kıtlığı azaltımı ve PET ikamesi ara sonuçları raporlanır. | A09, A07 |
| M8 | Yeşil etiket dosyası | EPD/karbon ayak izi sertifikası için ürün sınırı, iddia ve kanıt dosyası hazırlanır. | A09, A14 |
| M9 | CBAM/Yeşil Mutabakat kontrolü | Alüminyum/çelik tedarikçilerinden gömülü emisyon ve EPD/CoC belgeleri istenir. | A09, A11 |
| M10 | Son etki hesabı | Ön-son saha verisiyle plastik şişe ikamesi, karbon geri ödeme süresi ve duyarlılık analizi güncellenir. | A09, A06 |
| M11 | Kritik yorumlama | Sıcak nokta analizi, belirsizlik, veri boşluğu ve iyileştirme aksiyonları kapatılır. | A09, A00 |
| M12 | Kapanış raporu | ISO 14040 uyumlu LCA raporu, karbon sertifikası taslağı ve yeşil etiket dosyası teslim edilir. | A09, A14 |
Mevcut başvuru hesabı korunur: 50 L/gün × 4 saha × 300 gün = 60 m3/yıl. PET şişeli su ikamesi için kullanılan konservatif 0,09 kg CO2eq/L katsayısıyla yıllık brüt kaçınma 5,4 t CO2eq olur. Saha verisi M7 ve M10’da katsayıları günceller.
| Kalem | Formül | Sonuç | Kaynak / Not |
|---|---|---|---|
| Yıllık pilot üretim | 50 L/gün × 4 saha × 300 gün | 60.000 L/yıl | Kapasite varsayımı |
| 10 yıllık üretim | 60.000 L/yıl × 10 yıl | 600.000 L | Cihaz ömrü KPI |
| PET şişeli su ikamesi | 60.000 L × 0,09 kg CO2eq/L | 5,4 t CO2eq/yıl brüt kaçınma | Konservatif başvuru katsayısı |
| PV off-grid elektrik | Şebeke yerine 100 W PV + LiFePO4 | Kapsam 2 operasyon ≈ 0 | A05 güç mimarisi |
| Şebeke elektrik eşiği | Türkiye dağıtım tüketim faktörü 0,469 t CO2eq/MWh | Grid AWG karşılaştırmasında kullanılır | ETKB EVÇED 2023 faktörü |
| AquaMOF hedef ayak izi | Embodied + bakım + sarf / toplam litre | ≤ 0,15 kg CO2eq/L | A09 KPI |
| Tasarım hedefi | Servis edilebilir gövde + değişebilir MOF kartuş + PV | 0,045-0,085 kg CO2eq/L hedef aralığı | Saha verisiyle M7/M10 güncellenir |
| Karbon geri ödeme | Cihaz gömülü karbonu / yıllık PET kaçınma | < 1 yıl hedef | Sonuç üçüncü taraf doğrulamada revize edilir |
| Grup | Malzeme / Süreç | LCA Sıcak Noktası | Azaltım Kararı |
|---|---|---|---|
| MOF kartuşu | Al-PZDC, AlCl3, PZDC, solvent geri kazanımı | Kimyasal sentez ve solvent kaybı | Batch verimi ≥ %75, solvent geri kazanımı ≥ %85 |
| Termal gövde | Alüminyum fin, absorber, düşük-Fe cam, PU yalıtım | Alüminyum ve cam gömülü karbonu | Geri dönüştürülmüş alüminyum tedarik opsiyonu |
| Elektronik | Raspberry Pi, Arduino, sensörler, röle, LTE | PCB ve yarıiletken gömülü etkisi | Modüler değişim, tamir edilebilir kasa |
| Güç sistemi | 100 W PV, LiFePO4 12 V 50 Ah, MPPT, DC-DC | Batarya ve panel üretim etkisi | 10 yıl batarya bakım senaryosu ve BMS logu |
| Su kalite hattı | HEPA, 0,2 um filtre, UV-C, tank | Sarf malzeme ve bakım atığı | Filtre değişim sıklığı saha verisiyle optimize edilir |
| Nakliye/montaj | Tedarikçi-kerege-saha taşıması, profil kesim hurda oranı | Dizel/lojistik ve hurda | Yerel tedarik ve toplu sevkiyat |
| Kullanım sonu | Alüminyum, cam, PV panel, batarya ve elektronik atık ayrıştırma | EoL belirsizliği | Geri kazanım protokolü ve lisanslı atık teslimi |
| Etki Alanı | Hesap Yaklaşımı | Ölçüm | Bağlantı |
|---|---|---|---|
| Su kıtlığı azaltımı | Şişeli su/taşıma yerine yerinde atmosferik su üretimi | 60 m3/yıl alternatif su temini | TR33 su stresi anlatısı |
| Yeraltı suyu baskısı | Kuyu/şebeke çekişi yerine havadaki nemden üretim | Net çekiş azaltımı: saha su kaynağına göre hesaplanır | A12 saha baseline |
| Plastik atık azaltımı | 0,5 L PET şişe eşdeğeri | 120.000 şişe/yıl ikamesi | 60.000 L / 0,5 L |
| Taşıma etkisi | Dışarıdan damacana/şişe taşıma rotası kısalır | km × kg yük hesabı M10’da kapanır | Anket + tedarik fişleri |
| İklim uyum katkısı | Kurak günlerde yedek su kaynağı | SDG 6 + SDG 13 uyumu | A08 sosyal etki anketiyle bağlanır |
| Başlık | Güncel Durum | AquaMOF Dosya Kararı | Sahip |
|---|---|---|---|
| AB Yeşil Mutabakat | 2050 iklim nötrlüğü ve 2030 emisyon azaltım patikasıyla uyum | Ürün iddiası kg CO2eq/L ve döngüsel tasarım üzerinden kurulacak. | Uygun |
| CBAM kapsamı | 2026 kesin rejim; ilk kapsam: çimento, elektrik, gübre, demir-çelik, alüminyum, hidrojen | AquaMOF nihai cihaz doğrudan CBAM malı değildir; ancak alüminyum/çelik girdiler için gömülü emisyon verisi istenir. | İzle |
| Alüminyum profil/fin | CBAM ile ilişkili yüksek karbonlu girdi | Tedarikçiden EPD, geri dönüştürülmüş içerik ve ülke/enerji matrisi bilgisi toplanır. | A11 |
| Batarya ve PV | CBAM dışı olabilir fakat ürün karbon ayak izinde sıcak nokta | Batarya çevrim ömrü, garanti ve geri alma belgesi istenir. | A05/A11 |
| Yeşil etiket iddiası | Yanıltıcı çevresel iddia riski | “≤0,15 kg CO2eq/L hedef” üçüncü taraf doğrulama öncesi taslak/ön hesap olarak sunulur. | A09/A14 |
| İhracat hazırlığı | AB müşterisi isterse ürün karbon ayak izi ve malzeme pasaportu gerekir | LCI dosyası, seri no, bakım kaydı ve geri kazanım planı tutulur. | A10/A14 |
| Senaryo | Değişken | Etki | Yönetim Kararı |
|---|---|---|---|
| Düşük üretim | 35 L/gün/saha | kg CO2eq/L artar; karbon geri ödeme uzar. | Fan/absorber kontrolü ve saha seçimi revize edilir. |
| Yüksek üretim | 65 L/gün/saha | Embodied karbon daha çok litreye yayılır. | Aynı gövdeyle kapasite optimizasyonu. |
| MOF değişim sıklığı | 12 ay yerine 24 ay | Sarf kaynaklı emisyon ve maliyet düşer. | Döngü stabilitesi A02 ile doğrulanır. |
| PET ikame katsayısı | 0,06-0,14 kg CO2eq/L | Net tasarruf aralığı değişir. | Yerel şişeli su tedarik verisi toplanır. |
| Şebeke karşılaştırması | 0,469 t CO2eq/MWh dağıtım faktörü | Off-grid tasarımın Scope 2 avantajı netleşir. | ETKB faktörü yıllık güncellenir. |
| Çıktı | İçerik | Zaman |
|---|---|---|
| LCA raporu | ISO 14040 hedef/kapsam, LCI, LCIA, yorumlama, sınırlılıklar ve kritik inceleme notu. | M12 |
| Karbon ayak izi sertifikası taslak | Fonksiyonel birim, kg CO2eq/L, veri kaynakları, belirsizlik ve doğrulama planı. | M8-M12 |
| Yeşil etiketleme dosyası | İddia metinleri, kanıt tablosu, kullanıcı etiketi ve web açıklaması. | M8-M11 |
| BoM kütle bilançosu | Her parça için kg, adet, tedarikçi, EPD/CoC, geri dönüşüm oranı ve servis ömrü. | M1-M3 |
| Saha ölçüm eki | L/gün, Wh/L, RH/sıcaklık, filtre değişimi, su kalite sonucu, bakım kaydı. | M5-M10 |
| CBAM/Green Deal kontrol listesi | Alüminyum/çelik tedarik verisi, nihai ürün kapsam notu ve ihracat hazırlığı. | M9-M12 |
Kaynak doğrulama bağlantıları: ISO 14040:2006 · ETKB Elektrik Üretimi ve Tüketim Noktası Emisyon Faktörleri · European Commission CBAM · European Green Deal · UNSDG SDG 13 Climate Action. Bu sayfadaki karbon değerleri başvuru aşaması ön hesaplarıdır; sertifika iddiası üçüncü taraf doğrulama ve saha verisi tamamlandıktan sonra kesinleştirilir.