SoGreen programının sosyal kapsayıcı yeşil geçiş önceliğini projeye yerleştirir. Kadınların ve gençlerin yeşil geçiş sürecinde istihdam edilebilirliğini artıran kooperatif bakım, veri izleme ve saha işletim modelini kurgular.
A08, SoGreen’in sosyal kapsayıcı yeşil geçiş beklentisini ölçülebilir bir saha modeline çevirir. Yeni bütçe kurgusunda sosyal kapsayıcılık ayrı bir maliyet kalemi olarak görünür: kadın ve gençler için bakım, veri izleme ve teknik saha destek görevleri yeşil iş fırsatına dönüştürülür. Hedef; 5 köy / 200 hane erişimi, kadın faydalanıcı oranı ≥ %50, kırsal yaşlı hane oranı ≥ %30 ve mevsimlik/göçmen hane oranı ≥ %15 olacak şekilde pilotu kadın kooperatifi üzerinden işletmektir.
Programın özel amacı doğrultusunda, yeşil geçiş sadece cihaz yatırımı olarak değil; daha nitelikli iş, yeni istihdam ve yerel bakım kapasitesi olarak bütçelenir.
| Rol | Hedef | Görev | İstihdam Edilebilirlik Katkısı |
|---|---|---|---|
| Kadın bakım operatörü | 20 kişi | Filtre/tank hijyeni, arıza bildirimi, kullanıcı eğitimi, kayıt tutma | Görev başı ödeme ve sertifikalı eğitim |
| Genç veri gönüllüsü | 10 kişi | IoT dashboard okuma, saha ölçümü, NPS ve üretim verisi takibi | Veri okuryazarlığı ve yeşil teknoloji deneyimi |
| Genç teknik istihdam | 2 kişi | Kurulum, düşük güç sistemi, sensör kalibrasyonu ve saha bakım desteği | Nitelikli yeşil iş ve teknik kariyer basamağı |
| Kooperatif servis modeli | 5 köy | Aylık bakım turu, kullanıcı toplantısı, şikayet hattı ve yedek parça koordinasyonu | Kadınların yerel hizmet gelirine erişimi |
T0, destek sözleşmesi ve saha mutabakat tarihidir. Takvim; hane seçimi, eğitim, ön-son anket, MoU ve SDG raporlamasını proje aylarına bağlar.
| Ay | Aşama | Ne Yapılacak? | Çıktı | Sahip |
|---|---|---|---|---|
| M0 | Sosyal baseline | Aile ve Sosyal Hizmetler/yerel paydaş verisi, muhtarlık listeleri ve kooperatif temasları birleştirilir. | KVKK onam formu, hane seçim puan kartı, paydaş listesi. | A08, A12 |
| M1 | Köy ve hane seçimi | 5 köy / 200 hane hedefi; kadın, yaşlı, genç ve mevsimlik tarım işçisi kırılımlarıyla seçilir. | Öncelikli hane listesi ve sosyal kırılganlık skoru. | A08 |
| M2 | MoU ve eğitim tasarımı | Kadın kooperatifiyle bakım/işletim MoU taslağı, eğitim modülleri ve görev kartları hazırlanır. | MoU taslağı, eğitim ajandası, bakım checklist’i. | A08, A13 |
| M3 | Pilot saha hazırlığı | Kadın bakım ekibi, genç veri gönüllüleri ve muhtar iletişim hattı atanır. | Saha RACI, WhatsApp/SMS arıza hattı, eğitim yoklama listesi. | A08, A04 |
| M4 | Ön anket | Suya erişim süresi, su harcaması, güven algısı ve bakım kapasitesi için baseline anket yapılır. | 200 hane ön anket verisi ve kırılım raporu. | A08 |
| M5-M6 | Devreye alma | AquaMOF pilot kullanımı, hijyen protokolü, tank/filtre bakımı ve arıza bildirimi sahada öğretilir. | En az 20 kadın bakım operatörü, 5 köy kullanıcı eğitimi. | A08, A12 |
| M7 | Ara etki ölçümü | Hane memnuniyeti, bakım uyumu ve cihaz erişim adaleti ölçülür. | Ara GESI raporu ve düzeltici aksiyon listesi. | A08, A07 |
| M8 | Gelir modeli | Kooperatif bakım hizmeti, filtre değişimi ve yerel servis gelir modeli hesaplanır. | Mikro-gelir planı ve görev başı ödeme tablosu. | A06, A08 |
| M9 | Erişilebilirlik kontrolü | Yaşlı, engelli, göçmen/mevsimlik haneler için kullanım engelleri ve dil/okuryazarlık riski taranır. | Piktogramlı kullanım kartı ve gerekirse sesli eğitim. | A08 |
| M10 | Son anket | Ön-son fark: su erişim süresi, harcama, güven, kadın katılımı ve bakım sahipliği ölçülür. | Sosyal etki anketi ve veri seti. | A08, A14 |
| M11 | SDG raporlama | SDG 5/6/13 göstergeleri ve SoGreen sosyal kapsayıcılık anlatısı KAYS ekine dönüştürülür. | GESI eylem planı kapanış raporu. | A08, A14 |
| M12 | Ölçek kararı | 5 köy pilotundan çıkan sosyal öğrenimler ikinci saha/seri üretim kuralına çevrilir. | Ölçeklenebilir sosyal işletim modeli. | A00, A08 |
| Grup | Hedef | Projede Rol / İhtiyaç | Ölçüm |
|---|---|---|---|
| Kadın kooperatifi üyeleri | En az 20 kadın bakım/işletim rolü | Bakım, hijyen, kayıt tutma ve kullanıcı eğitimi | Kadın oranı ≥ %50, eğitim tamamlama ≥ %85 |
| Kırsal yaşlı haneler | 200 hanenin ≥ %30’u | Yakın erişim, düşük bakım karmaşıklığı, güvenli saklama | Yaşlı hane erişimi ≥ 60 hane |
| Gençler / NEET riski | Her köyde 2 genç veri gönüllüsü | IoT dashboard okuma, arıza bildirimi, saha ölçümü | 10 genç saha veri rolü |
| Mevsimlik tarım işçisi / göçmen hane | 200 hanenin ≥ %15’i | Dil/okuryazarlık uyumlu kullanım kartı ve esnek erişim saati | 30 hane dahil edilir |
| Engelli veya kronik hastalığı olan hane | Muhtarlık ve sosyal yardım verisiyle doğrulanan öncelik | Düşük taşıma yükü, güvenli su saklama, hijyen eğitimi | Öncelik puanı +2 |
| Muhtar ve yerel bakım ekibi | 5 köy temas noktası | Arıza eskalasyonu, ekipman güvenliği, toplantı organizasyonu | Aylık toplantı katılımı ≥ %80 |
| Eksen | Uygulama | Gösterge | Sahip |
|---|---|---|---|
| Katılım | Köy toplantıları kadınların erişebileceği saatlerde yapılır; çocuk/yaşlı bakım yükü dikkate alınır. | Kadın katılım oranı ≥ %50 | A08 |
| İstihdam | Bakım, veri toplama ve saha teknik destek rolleri kooperatif/yerel KOBİ modeli üzerinden ücretli yeşil iş görevleri olarak tanımlanır. | 20 kadın operatör + 10 genç veri rolü + 2 genç teknik istihdam | A08/A06 |
| Erişim | Hane seçiminde su stresi, yaşlılık, kadın reisliği, düşük gelir ve mevsimlik işçilik puanlanır. | 200 hane puan kartı | A08/A12 |
| Güvenlik | Su kalite alarmı, cihaz erişimi ve gece bakım işleri için tek başına saha görevi verilmez. | 0 güvenlik olayı | A08/A13 |
| Veri koruma | Anketlerde açık rıza, anonimleştirme ve sadece proje amacıyla kullanım uygulanır. | KVKK onam oranı %100 | A14 |
| Geri bildirim | Şikayet/öneri hattı muhtar + kooperatif + A08 üçlüsünde takip edilir. | Yanıt süresi ≤ 72 saat | A08 |
Haneler sosyal yardım verisi, muhtarlık doğrulaması ve ön görüşme ile puanlanır. En yüksek puanlı haneler ilk pilot erişim listesine alınır; liste köy toplantısında şeffaf biçimde açıklanır.
| Kriter | Veri / Kanıt | Puan |
|---|---|---|
| Su erişim zorluğu | Haftada kesinti, taşıma mesafesi veya şişeli su bağımlılığı | 0-4 |
| Kadın/yaşlı kırılganlığı | Kadın reisli hane, 65+ birey veya bakım yükü | 0-3 |
| Gelir kırılganlığı | Sosyal yardım, mevsimlik gelir veya düzensiz istihdam | 0-3 |
| Sağlık/hijyen hassasiyeti | Bebek, kronik hastalık, engelli birey veya hijyen riski | 0-2 |
| Pilot katkı kapasitesi | Ankete, bakım eğitimine veya veri takibine düzenli katılım | 0-2 |
Ön anket M4’te, son anket M10’da yapılır. Aynı soru setiyle su erişimi, hane maliyeti, güven algısı, kadın zaman yükü ve iklim farkındalığı ölçülür.
| Modül | Ölçülen Veri |
|---|---|
| Su erişimi | Günde su temini için harcanan süre, kesinti sıklığı ve alternatif kaynaklar. |
| Hane maliyeti | Aylık şişeli su / taşıma / depolama harcaması. |
| Güven algısı | Üretilen suya güven, tat/koku algısı ve analiz raporu okunabilirliği. |
| Toplumsal cinsiyet | Su temini, bakım ve karar alma görevlerinde kadın/erkek zaman yükü. |
| Bakım kapasitesi | Filtre değişimi, tank hijyeni, arıza bildirimi ve dashboard kullanımı. |
| İklim farkındalığı | Kuraklık, su tasarrufu ve atmosferik su hasadı hakkında bilgi düzeyi. |
| Memnuniyet | Cihaz erişimi, eğitim kalitesi, şikayet hattı ve kooperatif hizmeti memnuniyeti. |
| Taraf | Görev |
|---|---|
| Kerege | Cihaz, sensör, eğitim materyali, su kalite protokolü ve yedek parça planını sağlar. |
| Kadın kooperatifi | Aylık bakım, kullanıcı eğitimi, anket desteği ve arıza bildirimini yürütür. |
| Muhtarlık | Hane listesi, toplantı alanı, yerel güvenlik ve duyuru kanallarını sağlar. |
| A08 ekibi | GESI göstergelerini, şikayet mekanizmasını ve sosyal etki raporunu yönetir. |
| A13/A14 | Mevzuat, KVKK/onam, görünürlük ve KAYS kanıt dosyasını kapatır. |
| Gösterge | Hedef | Dönem | Sahip |
|---|---|---|---|
| Pilot erişim | 5 köy / 200 hane | M1-M12 | A08/A12 |
| Kadın faydalanıcı oranı | ≥ %50 | M4-M12 | A08 |
| Kırsal yaşlı hane oranı | ≥ %30 | M1-M12 | A08 |
| Mevsimlik/göçmen hane oranı | ≥ %15 | M1-M12 | A08 |
| Kadın bakım operatörü | ≥ 20 kişi | M5-M12 | A08 |
| Eğitim tamamlama | ≥ %85 | M5-M9 | A08/A12 |
| Şikayet yanıt süresi | ≤ 72 saat | M5-M12 | A08 |
| Sosyal etki raporu | Ön-son anket + SDG 5/6/13 | M10-M11 | A08/A14 |
Kaynak doğrulama bağlantıları: Zafer SoGreen TR33/26/SGR · UNSDG SDG 5 Gender Equality · UNSDG SDG 6 Clean Water and Sanitation · UNSDG SDG 13 Climate Action. Sosyal etki verisi KVKK açık rızasıyla toplanır; sonuçlar KAYS ekinde ön-son anket, MoU, eğitim yoklama listesi ve SDG 5/6/13 gösterge tablosu olarak sunulur.